راهنمای فارسی موتورهای دیزل ۱۶ لیتری ولوو پنتا — TAD1641، TAD1642، TAD1650 و TWD1644

راهنمای کامل فارسی موتورهای دیزل صنعتی ۱۶ لیتر Volvo Penta سری TAD16/TWD16 — ترجمهٔ مستقیم و رسمی دستورالعمل بهره‌بردار اصلی Volvo Penta برای موتورهای TAD1641GE، TAD1642GE، TAD1650GE و TWD1644GE را به‌صورت کامل و رایگان در این صفحه می‌توانید مطالعه کنید. این راهنما تمام بخش‌های ضروری راه‌اندازی، نگهداری، عیب‌یابی، فهرست کدهای خطا و داده‌های فنی این موتورهای دیزل ۶‌سیلندر ۱۶ لیتری با مدیریت الکترونیکی EMS2 را پوشش می‌دهد و توسط تیم فنی نشرنیرو به فارسی برگردانده شده است.

فهرست مطالب راهنما

1. اطلاعات ایمنی
2. مقدمه
3. معرفی موتور و سیستم EMS
4. ابزارها و کنترل‌ها (DCU / DCU II / DU / CIU)
5. راه‌اندازی
6. بهره‌برداری
7. خاموش‌کردن موتور
8. مدیریت خطا و عیب‌یابی
9. فهرست کدهای خطا
10. برنامهٔ نگهداری
11. نگهداری
12. انبارش
13. داده‌های فنی

۱. اطلاعات ایمنی

پیش از راه‌اندازی موتور یا انجام هرگونه نگهداری و سرویس، راهنما را با دقت کامل بخوانید. بهره‌برداری نادرست می‌تواند به جراحت بدنی و آسیب به محصول یا اموال منجر شود. متون ایمنی به‌ترتیب اولویت زیر هستند:

مطمئن شوید نمادهای هشدار و اطلاعاتی روی موتور واضح و خوانا هستند؛ نمادهای آسیب‌دیده یا رنگ‌شده را تعویض کنید.

مواد شیمیایی و تجهیزات حفاظت فردی

بیشتر مواد شیمیایی (روغن موتور و گیربکس، گلیکول، بنزین و گازوئیل، چربی‌زداها، رنگ و حلال) برای سلامتی مضرند. دستورالعمل روی بسته‌بندی را بخوانید و مقررات ایمنی (ماسک، عینک، دستکش و …) را رعایت کنید. تهویهٔ خوب فراهم و مواد شیمیایی مصرف‌شده را به‌شکل تعیین‌شده مدیریت کنید.

آتش و انفجار

پیش از کار روی موتور

سیستم الکتریکی و جوشکاری

سیستم خنک‌کاری، روغن و سوخت

باتری‌ها

۲. مقدمه

این راهنما اطلاعات لازم برای بهره‌برداری و نگهداری صحیح و ایمن موتور Volvo Penta شما را در بر دارد. پیش از راه‌اندازی، آن را با دقت بخوانید. تصاویر ممکن است چند نوع محصول را پوشش دهند و با محصول خریداری‌شده اندکی تفاوت داشته باشند؛ این موضوع اعتبار اطلاعات را تحت‌تأثیر قرار نمی‌دهد. Volvo Penta حق تغییر مشخصات، طراحی و تصاویر را بدون اطلاع قبلی محفوظ می‌دارد.

گارانتی

موتور نوی شما تحت گارانتی محدود، مطابق شرایط «اطلاعات گارانتی» و «بیانیهٔ گارانتی سیستم کنترل آلایندگی» است. مسئولیت AB Volvo Penta به آنچه در آن آمده محدود است؛ آن را در اسرع وقت با دقت بخوانید. مالک مسئول آشنایی و انجام بررسی‌ها و نگهداری است، در غیر این صورت گارانتی ممکن است تمام یا جزئی سلب شود.

آب‌بندی موتور

موتور باید در ۱۰ ساعت کارکرد اول آب‌بندی شود: در کارکرد عادی، اما بار کامل را جز برای دوره‌های کوتاه اعمال نکنید و موتور را برای مدت طولانی با دور ثابت کار ندهید. مصرف بالاتر روغن در ۱۰۰ تا ۲۰۰ ساعت اول عادی است؛ سطح روغن را بیشتر بررسی کنید.

سوخت، روغن و مایع خنک‌کننده / قطعات یدکی

فقط از سوخت و روغن توصیه‌شده استفاده کنید (درجه‌های دیگر موجب نقص، افزایش مصرف و کوتاه‌شدن عمر می‌شوند). روغن، فیلترها و فیلتر سوخت را در بازه‌های تعیین‌شده تعویض و همیشه مایع خنک‌کنندهٔ مناسب و درست‌مخلوط‌شده استفاده کنید. این موتورها برای حداکثر قابلیت‌اطمینان طراحی شده‌اند؛ این کیفیت با سرویس منظم و قطعات اصل (یا هم‌کیفیت) حفظ می‌شود.

مراقبت زیست‌محیطی و موتورهای گواهی‌شده

برای حفظ مصرف کم و آلایندگی پایین، دستورالعمل‌های راهنما را رعایت کنید و پسماند خطرناک (روغن، مایع خنک‌کننده، باتری کهنه) را به مرکز بازیافت تحویل دهید. اگر موتور گواهی‌شدهٔ آلایندگی دارید: بازه‌های نگهداری Volvo Penta را رعایت کنید؛ هر نقص را بی‌درنگ رفع کنید؛ فقط قطعات اصل (یا هم‌کیفیت) به‌کار برید؛ سرویس پمپ انژکشن و انژکتورها توسط تعمیرگاه واجد شرایط انجام شود؛ موتور را تبدیل/اصلاح نکنید؛ تغییری در لولهٔ اگزوز و مجاری ورودی هوا ندهید؛ و مهروموم‌های گارانتی را نشکنید.

۳. معرفی موتور و سیستم EMS

موتورها

این راهنما به موتورهای صنعتی زیر مربوط است: TAD1640VE-B، TAD1641VE-B، TAD1642VE-B، TAD1643VE، TAD1643VE-B، TAD1650VE، TAD1651VE، TAD1650VE-B، TAD1640GE-B، TAD1641GE-B، TAD1642GE-B، TAD1650GE، TAD1651GE، TWD1643GE، TWD1644GE، TWD1645GE، TWD1652GE و TWD1653GE.

این‌ها موتورهای دیزل صنعتی ۶‌سیلندر خطی، پاشش مستقیم هستند و همگی مجهز به مدیریت سوخت الکترونیکی، توربوشارژر، اینترکولر، سیستم خنک‌کاری ترموستاتیک و کنترل دور الکترونیکی‌اند. مدل‌های TAD1650VE/VE-B، TAD1651VE، TWD1652GE، TWD1653GE، TAD1650GE و TAD1651GE به بازخورانی گاز اگزوز (EGR) مجهزند.

سیستم مدیریت موتور (EMS)

EMS یک سیستم الکترونیکی با ارتباط CAN برای کنترل موتور دیزل است که توسط Volvo Penta توسعه یافته و شامل تنظیم سوخت و عملکردهای تشخیص عیب است. این سیستم از یک واحد کنترل، انژکتورها، تعدادی سنسور و کانکتورهای تشخیص تشکیل شده است.

تنظیم سوخت: نیاز سوختی موتور تا ۱۰۰ بار در ثانیه تحلیل می‌شود؛ حجم و زمان‌بندی پاشش از طریق شیرهای سوخت انژکتورها به‌صورت الکترونیکی کنترل می‌شود، که مصرف کمتر و آلایندگی کمینه را در پی دارد. عملکرد تشخیص عیب: نقص‌ها را شناسایی و محل‌یابی می‌کند و با لامپ‌های هشدار، چراغ چشمک‌زن یا متن روی پنل اعلام می‌کند؛ کدها با ابزار VODIA نیز خوانده می‌شوند. در نقص جدی، موتور خاموش یا توان کاهش می‌یابد.

۴. ابزارها و کنترل‌ها

پنل کنترل DCU

DCU یک پنل ابزار دیجیتال (لوازم اختیاری) است که با واحد کنترل موتور ارتباط دارد و عملکردهای کنترل، پایش، تشخیص عیب و تنظیم پارامتر دارد. هنگام راه‌اندازی، منوی «Engine Data» نمایش داده می‌شود؛ برای رفتن به منوی اصلی ESC را فشار دهید.

منوها

• Engine data — دور موتور (با ‎+/−SPEED‎)، فشار شارژ (kPa)، دمای مایع خنک‌کننده (°C)، دمای هوای شارژ (°C)، فشار روغن (kPa)، دمای روغن (°C)، ساعت‌کارکرد (h)، ولتاژ باتری (V)، مصرف سوخت (l/h) و مصرف لحظه‌ای (l).
• Preheat — فعال‌سازی دستی پیش‌گرمایش (باید زیر ‎0°C‎ [‎32°F‎] فعال شود؛ تا ۵۰ ثانیه پیش/پس از استارت).
• Governor mode — فعال/غیرفعال‌کردن افت دور (Droop)؛ انتخاب حالت ایزوکرونوس یا Droop.
• Diagnostics — ۱۰ خطای فعال/غیرفعال اخیر به‌صورت متن. Trip reset — بازنشانی داده‌های سفر. Setup — تنظیم پارامتر. Information — شناسهٔ سخت‌افزار/نرم‌افزار.

Setup: انتخاب Versatile/Gen set؛ واحد (متریک/US)؛ زبان (انگلیسی، فرانسوی، آلمانی، اسپانیایی)؛ ورودی توقف خارجی (Stop/Run)؛ پارامترهای مشتری (حدود آلارم)؛ تنظیم ورودی گاز؛ و تنظیم نمایشگر (کنتراست، زمان و روشنایی نور پس‌زمینه). در حالت Gen set، دور اصلی ۱۵۰۰ یا ۱۸۰۰ دور در دقیقه، افت دور (٪)، حد دور بیش‌ازحد و خاموشی با دور بیش‌ازحد قابل‌تنظیم است.

پنل کنترل DCU II

پنل DCU II با واحد کنترل موتور ارتباط دارد و عملکردهای کنترل، پایش و تشخیص عیب دارد (بسته به نصب، می‌تواند فقط نمایشگر باشد). کلیدها: روشن/خاموش‌کردن سوئیچ؛ START؛ کاهش/افزایش دور؛ STOP؛ پیمایش بالا/پایین؛ OK (انتخاب و تأیید)؛ بازگشت به منوی قبلی.

نمای پایه سه منوی اصلی دارد: ENGINE DATA (ساعت‌کارکرد، دور، دمای مایع خنک‌کننده، فشار روغن، نرخ مصرف سوخت، دما/فشار شارژ، دمای روغن)؛ DIAGNOSTICS (کدهای خطای فعال — کد فعال با نقطهٔ سبز مشخص می‌شود؛ با OK جزئیات، ساعت‌کارکرد لحظهٔ خطا و کدهای SPN/FMI نمایش داده می‌شود)؛ SETTINGS (نمایشگر، زبان شامل انگلیسی/فرانسوی/آلمانی/اسپانیایی/چینی، و ذخیره/بازگردانی تنظیمات).

پنل DU (واحد نمایشگر)

DU یک پنل ابزار رایانه‌ای با نمایشگر LCD است که مقادیر کاری موتور را نشان می‌دهد و بین واحد کنترل موتور و CIU یا DCU وصل می‌شود. حالت‌های نمایش (کلیدهای ۱ تا ۴): Engine، Multi (چهار پنجره)، Trip (رایانهٔ سفر: سوخت سفر، نرخ مصرف، ساعت سفر، کل ساعت‌کارکرد) و Graph؛ کلید ۵ = خروج. منوی Configuration (نگه‌داشتن کلید ۵): واحدها، وضعیت آلارم، تنظیمات (زبان، بوق، محدودهٔ دورسنج و بازهٔ نمودار) و SYSTEM.

واحد CIU و ابزارهای Easy Link

CIU یک «مترجم» بین واحد کنترل (EMS) و پنل کنترل مشتری است با دو لینک: سریع (CAN، برای ابزارها/لامپ‌ها/پتانسیومترها) و کند (اطلاعات تشخیصی و کدهای چشمک‌زن). ابزارهای Easy Link موجود: دورسنج/ساعت‌شمار، دمای مایع خنک‌کننده، فشار روغن، دمای روغن، ولتاژ باتری، پنل آلارم و فشار توربو.

۵. راه‌اندازی

عادت کنید پیش از راه‌اندازی، موتور و اتاق موتور را به‌صورت چشمی بررسی کنید و پس از راه‌اندازی نیز مطمئن شوید ابزارها و نمایشگرهای هشدار مقادیر عادی نشان می‌دهند.

پیش از راه‌اندازی

• بررسی کنید سطح روغن بین نشانه‌های MIN و MAX باشد. توجه: گیج روغن دارای دو سمت STOP (موتور خاموش) و OPERATING (موتور روشن) است؛ از سمت متناسب با وضعیت موتور استفاده کنید.
• شیرهای سوخت را باز و پیش‌فیلتر سوخت را بررسی کنید.
• سطح مایع خنک‌کننده و مسدودنبودن بیرونی رادیاتور را بررسی کنید.
• نبودِ نشت روغن/سوخت/مایع را بررسی کنید.
• کلید(های) اصلی را روشن کنید؛ کنترل دور را روی دور آرام و کلاچ را (در صورت نصب) باز کنید.

راه‌اندازی موتور

زمان پیش‌گرمایش با دمای موتور تطبیق می‌یابد و تا ۵۰ ثانیه پیش/پس از استارت طول می‌کشد. زمان استارت‌زدن حداکثر ۲۰ ثانیه است؛ پس از آن مدار استارت موقتاً قطع می‌شود تا از گرم‌شدن بیش‌ازحد محافظت شود.

با پنل DCU

با پیش‌گرمایش: ON/OFF (۶) → SEL (۸) → پیمایش به Preheat با (۷) → SEL (۸) برای انتخاب پیش‌گرمایش → START (۲). بدون پیش‌گرمایش: ON/OFF (۶) → START (۲). موتور را ۱۰ ثانیهٔ اول در دور آرام بگذارید، سپس با دور و بار پایین گرم کنید. هرگز موتور سرد را با دور بالا کار ندهید.

با پنل DCU II

۱) کلید روشن‌کردن سوئیچ را فشار دهید (نمایشگر هم‌زمان روشن می‌شود)؛ ۲) اگر پیش‌گرمایش فعال است، صبر کنید تا نماد گرمایش ناپدید و START درخواست شود؛ ۳) کلید START را برای راه‌اندازی فشار دهید.

راه‌اندازی در سرمای شدید

• از سوخت درجهٔ زمستانی تأییدشده استفاده کنید (کاهش خطر رسوب موم پارافینی)؛ در دماهای بسیار پایین، گرم‌کن سوخت توصیه می‌شود.
• از روغن سنتتیک با گرانروی مناسب آن دما استفاده کنید (به «گرانروی» مراجعه کنید).
• مایع خنک‌کننده را با گرم‌کن برقی موتور پیش‌گرم کنید (در موارد حاد، گرم‌کن دیزل‌سوز).
• مطمئن شوید سیستم خنک‌کاری با مخلوط مایع خنک‌کننده پُر است و باتری‌ها در وضعیت خوب‌اند.

راه‌اندازی با باتری کمکی

1. بررسی کنید باتری‌های کمکی طوری وصل شده‌اند که ولتاژ نامی با ولتاژ سیستم موتور بخواند.
2. ابتدا کابل قرمز (+) را به باتری کمکی و سپس به باتری خالی وصل کنید؛ سپس کابل سیاه (−) را به باتری کمکی و به نقطه‌ای دور از باتری خالی (مثلاً پایانهٔ منفی کلید اصلی یا موتور استارت) وصل کنید.
3. موتور را راه‌اندازی کنید.
4. کابل‌ها را به‌ترتیب معکوس جدا کنید.

۶. بهره‌برداری

تکنیک صحیح بهره‌برداری برای صرفه‌جویی سوخت، حفاظت محیط‌زیست و عمر موتور مهم است. همیشه پیش از کار با توان کامل، اجازه دهید موتور تا دمای کاری عادی گرم شود و از بازکردن ناگهانی گاز و دور بالا پرهیز کنید.

خواندن ابزارها و آلارم‌ها

همهٔ ابزارها را بلافاصله پس از راه‌اندازی و سپس مرتب بررسی کنید. در موتورهای با کارکرد پیوسته، سطح روغن را دست‌کم هر ۲۴ ساعت بررسی کنید. اگر EMS سیگنال غیرعادی دریافت کند، کدهای خطا و آلارم (لامپ و هشدار صوتی) از طریق CAN تولید می‌شود.

کار با بار کم (پدیدهٔ Slobber)

از کارکرد طولانی در دور آرام یا بار کم بپرهیزید. رسیدن به دمای کاری طول می‌کشد و گرانروی روغن بالا و لقی‌های مکانیکی زیاد می‌ماند. در بار کم، دما و فشار سیلندر آن‌قدر پایین می‌شود که احتراق مؤثر تضمین نمی‌شود؛ سوخت نسوخته روغن را رقیق می‌کند و روغن کارتر از کنار رینگ‌ها همراه اگزوز خارج می‌شود. این مخلوط سوخت نسوخته و روغن در اگزوز «اسلابر/Slobber» نامیده می‌شود. در فشار پایین توربو نیز روغن از آب‌بند توربو عبور می‌کند و به تشکیل کربن روی سوپاپ‌ها، تاج پیستون و توربین اگزوز می‌انجامد.

هر دو شرایط به افزایش مصرف روغن و نشت بیرونی روغن از اتصالات اگزوز (منیفولد، قبل/بعد توربو، اطراف صداخفه‌کن) منجر می‌شوند و می‌توانند سیستم‌های EGR و پس‌پردازش اگزوز را مسدود کنند. نشانه‌های نشت ناشی از اسلابر، مشکل موتور نیست بلکه نشانهٔ کارکرد کم‌بار است. برای کمینه‌کردن خطر:

• موتور را هرچه زودتر آب‌بندی و آن را طوری بارگذاری کنید که سریع به دمای کاری برسد.
• به‌جای دور آرام طولانی، موتور را خاموش کنید و از بار پیوستهٔ زیر ۲۰٪ بپرهیزید.
• اگر موتور منظم بدون بار آزمایش می‌شود، مدت را به ۵ دقیقه محدود کنید و سالی یک‌بار حدود ۴ ساعت با بار کامل کار دهید تا کربن بسوزد.
• اگر اسلابر دیده شد، می‌توان با کارکرد دست‌کم ۳۰٪ بار به‌مدت ۴۰ تا ۶۰ دقیقه آن را سوزاند.

۷. خاموش‌کردن موتور

پیش از خاموش‌کردن

پس از کاربرد عادی (بار دست‌کم ۵۰٪)، پیش از خاموش‌کردن موتور را دست‌کم ۵ دقیقه در دور آرام بالا (۱۵۰۰ یا ۱۸۰۰ دور در دقیقه) کار دهید؛ پس از کاربرد با بار کمتر از ۵۰٪، حدود ۳ دقیقه کافی است. این کار دمای موتور را یکنواخت می‌کند، از جوشش پس از توقف جلوگیری می‌کند و به خنک‌شدن توربوشارژرها کمک می‌کند.

توقف موتور

پنل DCU: کلاچ را (در صورت امکان) جدا و دکمهٔ STOP (۵) را فشار دهید. پنل DCU II: ۱) کلاچ را جدا کنید؛ ۲) دکمهٔ STOP را برای خاموش‌کردن موتور فشار دهید؛ ۳) کلید سوئیچ را برای خاموش‌کردن احتراق فشار دهید.

توقف اضطراری اضافی (Auxiliary Stop)

پس از خاموش‌کردن

1. موتور و محفظه را از نظر نشتی بررسی کنید.
2. پیش از هر توقف طولانی، کلیدهای اصلی را خاموش کنید.
3. نگهداری را مطابق برنامه انجام دهید.

۸. مدیریت خطا و عیب‌یابی

با وجود سرویس منظم، ممکن است خطایی رخ دهد که باید پیش از ادامهٔ کار رفع شود. عملکرد تشخیص عیب، موتور و اجزای پیرامون را پایش و محافظت می‌کند و آلایندگی را کمینه نگه می‌دارد. هنگام نقص، یک کد خطا تولید می‌شود که در عیب‌یابی راهنماست (با ابزار تشخیص Volvo Penta نیز خوانده می‌شود). بسته به شدت، سیستم واکنش‌های مختلفی نشان می‌دهد (کاهش گشتاور، محدودکردن به دور آرام، خاموشی و …).

خواندن کدها روی پنل‌ها

DCU: متن «!! ENGINE WARNING !!» متناوب با «Press SEL for information» نمایش داده می‌شود. دور را کاهش دهید، SEL را برای دیدن فهرست خطا (ساعت‌کارکرد، پیام‌ها، فعال/غیرفعال) فشار دهید، کد را بیابید و اقدام کنید، سپس ESC بزنید. DU: پنجرهٔ بازشو نمایش داده می‌شود و بوق به‌صدا درمی‌آید؛ ACK را برای تأیید (تغییر رنگ پس‌زمینه و قطع بوق) فشار دهید؛ با نگه‌داشتن کلید ۴ به‌مدت ۳ ثانیه کدهای SPN و FMI نمایش داده می‌شوند.

CIU (کدهای چشمک‌زن): چراغ تشخیص چشمک می‌زند. با فشار و رهاکردن دکمهٔ تشخیص، کد از دو گروه چشمک (با مکث دو ثانیه‌ای) نمایش داده می‌شود؛ کد با شمارش چشمک‌های هر گروه به‌دست می‌آید (مثلاً ۲ چشمک، مکث، ۴ چشمک = کد ۲.۴). برای خواندن: دکمه را فشار و رها کنید و کد را یادداشت کنید؛ تکرار کنید تا اولین کد دوباره ظاهر شود (یعنی همه خوانده شده‌اند). پس از رفع و پاک‌شدن، کد ۱.۱ «بدون خطا» نمایش داده می‌شود. پاک‌کردن کدها: با قطع کامل برق موتور، حافظهٔ تشخیص بازنشانی می‌شود؛ اگر نقص رفع نشده باشد، دوباره ثبت و باید دوباره تأیید شود.

عیب‌یابی بر اساس علائم

فهرست علل

۹. فهرست کدهای خطا

فهرست کدهای این موتورها به‌صورت جدول مرجعِ پارامتر و کد آن ارائه می‌شود: نام پارامتر، شمارهٔ SPN، «کد چشمک‌زن» (به‌تفکیک خطای الکتریکی / خطای مقدار)، و کد(های) FMI. برای جزئیات علت و رفع، کد را با ابزار تشخیص Volvo Penta یا روی پنل بررسی کنید.

راهنمای کدهای FMI (نوع خطا): ۰ مقدار خیلی زیاد؛ ۱ مقدار خیلی کم؛ ۲ داده‌ٔ نامنظم/متناوب؛ ۳ ولتاژ بالا/شورت به مثبت؛ ۴ ولتاژ پایین/شورت به منفی؛ ۵ مدار باز/جریان کم؛ ۷ پاسخ نادرست مکانیکی؛ ۸ فرکانس/عرض پالس نادرست؛ ۹ نرخ به‌روزرسانی نادرست؛ ۱۰ نرخ تغییر نادرست؛ ۱۱ علت نامشخص؛ ۱۲ خرابی قطعهٔ هوشمند؛ ۱۴ دستورالعمل ویژه؛ ۱۶ مقدار بالاتر از حد عادی (متوسط).

۱۰. برنامهٔ نگهداری

برای اعتبار گارانتی، مالک باید مطمئن شود سرویس‌ها در بازه‌های تعیین‌شده انجام می‌شوند. محتوای دقیق هر سرویس در «Service Protocol» قابل‌دانلود از www.volvopenta.com است.

۱) بازهٔ تعویض روغن بسته به درجهٔ روغن، گوگرد سوخت و شرایط کارکرد متفاوت است. ۲) برای مدل‌های TAD1643VE-B، TAD1650VE-B و TAD1651VE: هر ۱۲۵ تا ۵۰۰ ساعت یا حداقل هر ۱۲ ماه. پس از هر سرویس، دفترچهٔ سرویس را مهر کنید.

۱۱. نگهداری

نقشهٔ اجزای موتور (Orientation)

اجزای اصلی موتور (بسته به مدل): مخزن انبساط، آلترناتور/ژنراتور AC، درپوش پُرکن روغن، گیج روغن، توقف اضطراری، پنل کنترل، فیلتر هوا و نشانگر آن، فیلتر سوخت (با پایشگر فشار سوخت)، پیش‌فیلتر سوخت با جداکنندهٔ آب، واحد کنترل EMS، توربو (در مدل‌های TWD دو توربوی فشار بالا/پایین و دو اینترکولر)، موتور استارت، فیلتر روغن، فیلتر مایع خنک‌کننده، تهویهٔ کارتر و رادیاتور.

موتور — بازرسی کلی

عادت کنید پیش و پس از کارکرد، موتور را به‌صورت چشمی بازرسی کنید (نشت روغن/سوخت/مایع، پیچ‌های شل، تسمه‌های فرسوده، اتصالات شل و شیلنگ‌های آسیب‌دیده).

فیلتر هوا — بررسی و تعویض

موتور به نشانگر الکترونیکی فیلتر هوا مجهز است؛ هشدار، افت فشار فیلتر را نشان می‌دهد. فیلتر کهنه را دور بیندازید (تمیزکردن مجاز نیست). در کارکرد پیوسته هر ۸ ساعت بررسی کنید؛ در محیط‌های بسیار کثیف از فیلترهای ویژه استفاده کنید.

لولهٔ هوای شارژ — بررسی نشتی

شیلنگ‌ها، اتصالات و بست‌ها را از نظر ترک بازرسی کنید.

تسمهٔ درایو و آلترناتور — بازرسی و تعویض

بازرسی پس از کارکرد و هنگام داغ‌بودن تسمه‌ها انجام شود. باید بتوانید تسمه‌ها را حدود ۳ تا ۴ میلی‌متر بین پولی‌ها فشار دهید. این تسمه‌ها کشش‌دهندهٔ خودکار دارند و نیازی به تنظیم ندارند؛ تسمهٔ فرسوده/ترک‌خورده را همیشه تعویض کنید. برای تعویض، حفاظ تسمه را بردارید، آچار مربعی ‎1/2‎ اینچ را در کشش‌دهنده (۱ یا ۲) قرار دهید، آن را بلند/فشار دهید و تسمه را بردارید و نو نصب کنید.

سیستم روغن‌کاری

بررسی سطح روغن: روزانه پیش از اولین راه‌اندازی، با موتور خاموش (چند دقیقه صبر تا روغن به کارتر برگردد)؛ سطح باید درون ناحیهٔ علامت‌گذاری‌شدهٔ گیج باشد و بالاتر از حداکثر پُر نشود. سمت STOP گیج برای موتور خاموش و سمت OPERATING برای موتور روشن است. تعویض روغن (با موتور گرم): شیلنگ تخلیه را به پمپ وصل و روغن را بیرون بکشید (یا پلاگ کف را باز کنید)؛ روغن و فیلتر کهنه را تحویل بازیافت دهید؛ با روغن نو پُر کنید (حجم در «داده‌های فنی»).

تعویض فیلتر روغن/بای‌پس: براکت را تمیز کنید؛ فیلترها را با آچار بردارید؛ سطح تماس را تمیز کنید (بقایای آب‌بند نماند)؛ لایهٔ نازکی روغن به حلقهٔ آب‌بند فیلترهای نو بزنید و آن‌ها را پس از تماس ۳/۴ تا ۱ دور سفت کنید؛ روغن را پُر و موتور را روشن، سپس خاموش و سطح را بررسی و آب‌بندی را کنترل کنید.

سیستم سوخت

تعویض فیلتر سوخت: اطراف را تمیز کنید؛ فیلتر را با آچار بردارید؛ سطح تماس را تمیز کنید؛ آب‌بند را با دیزل روان و فیلتر نو را مطابق دستورالعمل روی آن سفت کنید؛ در صورت لزوم هواگیری کنید. تخلیهٔ کندانس: ظرفی زیر فیلتر بگذارید، نیپل تخلیهٔ کف پیش‌فیلتر را باز کنید و وقتی سوخت بدون آب جاری شد ببندید. هواگیری: فقط در صورت خشک‌شدن کامل سیستم لازم است و با پمپ دستی روی براکت انجام می‌شود.

سیستم خنک‌کاری

سیستم بسته است و همیشه باید با مخلوط مایع خنک‌کنندهٔ غلیظ و آب پُر باشد تا موتور را در برابر خوردگی، حفره‌زایی و ترکیدن بر اثر یخ محافظت کند.

بررسی سطح: با موتور خاموش و روزانه پیش از راه‌اندازی؛ فقط درپوش پُرکن (۱) را باز کنید، نه درپوش فشار (۲)؛ سطح باید بین MIN و MAX باشد (آهسته پُر کنید تا هوا خارج شود). تمیزکاری بیرونی اینترکولر: با آب و شویندهٔ ملایم و برس نرم (بدون واترجت). تمیزکاری سیستم: هنگام تعویض مایع، سیستم را تخلیه و با آب تمیز شست‌وشو دهید تا آب خروجی شفاف شود؛ در صورت لزوم با تمیزکنندهٔ رادیاتور Volvo Penta و سپس خنثی‌کننده.

سیستم الکتریکی و باتری

اتصال: ابتدا کابل مثبت (قرمز)، سپس منفی (سیاه). جداکردن: ابتدا منفی، سپس مثبت. باتری‌ها را تمیز و خشک نگه دارید؛ اکسید قطب‌ها را با برس برنجی پاک و آن‌ها را با گریس پایانه چرب کنید. سطح الکترولیت باید ۵ تا ۱۰ میلی‌متر بالای صفحات سلول باشد (با آب مقطر پُر کنید).

۱۲. انبارش

اگر موتور و تجهیزات دو ماه یا بیشتر استفاده نشوند، باید برای جلوگیری از آسیب یخ‌زدگی و خوردگی محافظت (conserve) شوند. پیش از خروج طولانی از سرویس، بهتر است تعمیرگاه واجد شرایط موتور را بررسی کند.

آماده‌سازی برای انبارش

• توقف تا ۸ ماه: روغن و فیلتر روغن را تعویض و سپس موتور را گرم کنید. بیش از ۸ ماه: سیستم روغن و سوخت را با روغن نگه‌دارنده محافظت کنید.
• محافظت کافی مایع خنک‌کننده در برابر یخ را بررسی و در صورت لزوم پُر کنید (یا مایع و فیلتر آن را تخلیه کنید).
• آب و آلودگی را از فیلترها و مخزن سوخت تخلیه و مخزن را کاملاً پُر کنید (جلوگیری از کندانس).
• کابل‌های باتری را جدا، باتری‌ها را تمیز و شارژ و در حین انبارش قطره‌ای شارژ نگه دارید.
• بیرون موتور را تمیز کنید (بدون واترجت) و آسیب رنگ را ترمیم کنید.
• برچسبی با تاریخ، نوع نگه‌داری و روغن نگه‌دارنده روی موتور بزنید و در صورت لزوم فیلتر هوا، اگزوز و موتور را بپوشانید.
• اگر مخزن AdBlue/DEF وجود دارد، آن را خالی و با آب مقطر شست‌وشو دهید.

خروج از انبارش

پوشش‌ها را بردارید؛ روغن با درجهٔ صحیح بریزید (و فیلتر روغن نو نصب کنید اگر در نگه‌داری تعویض نشده)؛ فیلترهای سوخت نو نصب و سیستم را هواگیری کنید؛ تسمه‌(ها) و شیلنگ‌ها را بررسی و بست‌ها را سفت کنید؛ نقاط تخلیه را ببندید؛ سطح مایع خنک‌کننده را بررسی کنید؛ باتری‌های شارژشده را وصل کنید؛ موتور را با دور آرام تند و بدون بار روشن و گرم و نشتی را بررسی کنید.

۱۳. داده‌های فنی

موتورها

همهٔ مدل‌ها ۶‌سیلندر خطی با مشخصات پایهٔ مشترک زیرند:

توان و گشتاور هر مدل در منابع فروش (sales literature) آمده است.

سیستم روغن‌کاری

بازهٔ تعویض روغن (هرکدام زودتر رسید): بیشتر مدل‌ها با روغن VDS-3/VDS-2 ⟵ ۶۰۰ ساعت یا ۱۲ ماه؛ مدل‌های TAD1650VE-B، TAD1651VE و TAD1643VE-B با روغن VDS-3/VDS-4.5 ⟵ ۵۰۰ ساعت یا ۱۲ ماه. گرانروی روغن را بر اساس دمای محیط انتخاب کنید (‎SAE 5W/30‎ روغن سنتتیک یا نیمه‌سنتتیک است).

سیستم سوخت

محدودیت‌های سوخت دیزل: حداکثر چگالی در ‎15°C‎ برابر ۸۶۰ کیلوگرم بر متر مکعب؛ گرانروی ۱.۹ تا ۴.۶ میلی‌متر مربع بر ثانیه در ‎40°C‎؛ حداقل عدد ستان ۴۰؛ حداکثر روان‌کنندگی (wsd 1.4) ۵۲۰ میکرومتر؛ حداکثر گوگرد ۵۰۰۰ میلی‌گرم بر کیلوگرم.

سیستم خنک‌کاری

کیفیت آب (ASTM D4985): کل ذرات جامد ‎<۳۴۰ ppm‎؛ سختی کل ‎<۹.۵° dH‎؛ کلراید ‎<۴۰ ppm‎؛ سولفات ‎<۱۰۰ ppm‎؛ pH بین ۵.۵ تا ۹؛ سیلیس ‎<۲۰ mg SiO₂/l‎؛ آهن ‎<۰.۱۰ ppm‎؛ منگنز ‎<۰.۰۵ ppm‎؛ هدایت ‎<۵۰۰ µS/cm‎.

سیستم الکتریکی

پلتفرم الکتریکی بسته به مدل: EMS 2.0 (TAD1643VE, TWD1643GE)؛ EMS 2.2؛ EMS 2.3؛ EMS 2.4 (TAD1640/1641/1642GE-B).

شماره‌های شناسایی

برچسب‌های موتور روی درپوش سوپاپ قرار دارند و شامل: شناسهٔ شاسی (Chassis ID)، شمارهٔ سریال، نام‌گذاری محصول، شمارهٔ مشخصات، توان (kW)، دور موتور (rpm) و کشور سازنده است. هنگام سفارش سرویس یا قطعات، همیشه این شماره‌ها را ذکر کنید.